Mija dokładnie 75 lat od przejęcia władzy w poniemieckim Landsbergu przez Polaków z Wągrowca.
Dzisiaj o godzinie 9.00 prezydent Gorzowa Jacek Wójcicki wraz z przewodniczącym Rady Miasta Janem Kaczanowskim złożyli kwiaty pod pomnikiem Pioniera na nadwarciańskim bulwarze w tym mieście.
28 marca, w rocznicę ustanowienia w 1945 roku przez przybyszów z Wągrowca polskiej administracji w Gorzowie, miasto świętuje Dzień Pioniera. W tym roku, mimo jubileuszowej, 75. rocznicy, obchody miały wyłącznie charakter symboliczny i ograniczyły się do złożenia kwiatów pod pomnikiem.
– Obchodzimy dzień ludzi, którzy budowali to miasto. Dziękujemy im za to. A w dobie kryzysu musimy na to święto spojrzeć trochę inaczej; wirus powoduje duże straty ekonomiczne i jak pionierzy my również będziemy musieli odbudowywać nasze miasto – powiedział prezydent Wójcicki.
– Bądźmy dla siebie życzliwi, jak pionierzy, którzy przyjechali tu w 1945 roku w nieznane miejsce, by budować swoje miasto – zaapelował przewodniczący Kaczanowski.
W związku z sytuacją epidemiczną coroczne spotkanie z pierwszymi mieszkańcami polskiego Gorzowa i ich potomkami zostało przełożone na później. Nie pojawiły się też gorzowskie flagi, które co roku przypominały o tej ważnej dacie w miejskim kalendarzu.
– Sytuacja zmusza nas do ograniczenia obchodów do niezbędnego minimum – powiedział Jacek Wójcicki. – Niemniej, jak okoliczności będą spokojniejsze, uczcimy kolejną rocznicę wprowadzenia polskiej administracji do Gorzowa ze wszystkimi honorami – zapewnił.
27 marca 1945 roku burmistrz Wągrowca Florian Kroenke przyprowadził do Landsberga 43-osobową ekipę polskich osadników z powiatu wągrowieckiego. Grupa przyjechała z Wągrowca dzięki polskim kolejarzom, ukryta na węglarce, która była jedynym wagonem przyczepionym do lokomotywy.
Następnego dnia wągrowczanie przejęli od Rosjan władzę w mieście. Pierwszym burmistrzem, a później prezydentem został Piotr Wysocki. Rok później Landsberg oficjalnie i urzędowo nazwany został Gorzowem Wielkopolskim.
Tę historię i jej bohaterów możesz poznać w artykule WYDARZYŁO SIĘ 75 LAT TEMU: Polski desant z Wągrowca na Landsberg.
Pamięć tamtych wydarzeń jest w Gorzowie wciąż żywa, a miasto na cześć pionierów polskości, czyli wągrowieckich osadników, co roku 28 marca obchodzi Dzień Pioniera. By upamiętnić „wągrowiaków” (jak sami się nasi przedstawiciele sprzed 75 lat nazywali), postawiono w mieście okazały pomnik Pioniera Miasta Gorzowa, a także mianem Pionierów nazwano jedną z ulic w centrum miasta.
Od autora:
Remigiusz Priebe
Około roku 2000 (dokładnej daty już niestety nie pamiętam) razem z byłym burmistrzem Wągrowca Jackiem Konowalskim, wówczas radnym sejmiku wojewódzkiego, byliśmy w Gorzowie z wizytą w tamtejszym Klubie Pioniera – organizacji zrzeszającej pierwszych polskich gorzowian i ich potomków. Ci, starsi już wtedy ludzie, mieli łzy w oczach wspominając Wągrowiec i mogąc porozmawiać z kimś, kto im opowie, jak wygląda współcześnie nasze miasto.
Szkoda, że jakubowy gród praktycznie o nich zapomniał i w żaden sposób nie próbuje kultywować pamięci o landsberskich bohaterach. Dzisiaj, obok prezydenta Gorzowa, kwiaty pod pomnikiem Pioniera powinien przecież składać również burmistrz Wągrowca…
