Program Badań Prenatalnych finansowany przez NFZ od dwóch lat dostępny jest dla wszystkich kobiet w ciąży, niezależnie od wieku. W jego ramach wykonuje się badania, które pozwalają ocenić ryzyko wystąpienia wad płodu. Przed zniesieniem kryterium wieku z bezpłatnych badań prenatalnych mogły korzystać kobiety po 35 roku życia oraz młodsze ciężarne w przypadku podwyższonego ryzyka wystąpienia wad płodu. Obecnie badania te dostępne są dla każdej kobiety w ciąży, bez dodatkowych warunków.
– Na badania prenatalne w ramach programu zgłasza się coraz więcej przyszłych mam. W 2025 roku skorzystało z nich prawie 20 tysięcy pacjentek. W 2023 roku było ich połowę mniej. Rosnąca z roku na rok grupa to ciężarne do 35 roku życia. W 2025 roku stanowiły one 83 procent wszystkich przebadanych kobiet – wyjaśniają pracownicy Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu.
Aby skorzystać z bezpłatnego Programu Badań Prenatalnych kobieta potrzebuje skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę. Może je wystawić także lekarz w gabinecie prywatnym. Dokument ten powinien zawierać informacje o zaawansowaniu ciąży, gdyż poszczególne badania przeprowadza się w określonym wieku ciążowym.
W pierwszym etapie realizowane są badania nieinwazyjne, przede wszystkim USG oraz testy biochemiczne z krwi (w zależności od wieku ciąży: PAPP-A, free-β-hCG, AFP i estriol). Są to całkowicie bezpieczne badania, które nie ingerują w środowisko płodu. W przypadku uzyskania nieprawidłowego lub niejednoznacznego wyniku – kobieta zostanie skierowana do drugiego etapu programu profilaktycznego. Obejmuje on badania inwazyjne, polegające na analizie płynu owodniowego lub pobranych fragmentów tkanek. Do badań inwazyjnych należą m.in. amniopunkcja, biopsja kosmówki oraz kordocenteza.
W przypadku zdiagnozowania wady, często jeszcze w trakcie ciąży można rozpocząć leczenie. Jeśli natomiast wada nie kwalifikuje się do leczenia prenatalnego, pacjentka zyskuje czas, aby zapewnić dziecku specjalistyczną opiekę medyczną zaraz po urodzeniu.
Wielkopolski Oddział Wojewódzki NFZ zawarł umowy z 22 podmiotami realizującymi świadczenia w zakresie diagnostyki prenatalnej. Poza Poznaniem badania w ramach programu można wykonać także w: Swarzędzu, Kościanie, Krotoszynie, Turku, Ostrowie Wlkp., Gnieźnie, Środzie Wlkp. i Koninie. Na realizację badań w ramach programu w 2026 roku zaplanowano 18,7 mln zł, ale są to świadczenia nielimitowane, więc Fundusz zapłaci za każde wykonane badanie.
Najbliższą placówkę realizującą program znaleźć można w informatorze „Gdzie się leczyć” (należy wybrać z listy hasło „Badania prenatalne”).
Badania prenatalne
umożliwiają wykrycie na wczesnym etapie ciąży ryzyka wystąpienia zespołów wad wrodzonych: Downa, Turnera, Edwardsa, Patau, Klinefeltera, a także fenyloketonurii, hemofilii, mukowiscydozy czy poważnych wad anatomicznych. W zdecydowanej większości przypadków badania te uspokajają rodziców i pozwalają im cieszyć się zdrową ciążą.
Źródło: NFZ w Poznaniu
Fot. ilustracyjne „Magnific”