Historia wągrowczan w dziejach Gorzowa rozpoczęła się w 1945 roku. To mieszkańcy naszego miasta byli tymi, którzy niemiecki Landsberg an der Warthe uczynili polskim Gorzowem. Najpierw Gorzowem nad Wartą, a następnie – Gorzowem Wielkopolskim.
Landsberg an der Warthe to niemiecka miejscowość, której prawa miejskie nadał margrabia Brandenburgii Konrad I w 1257 roku. Niemiecka historia miasta nad Wartą zakończyła się wraz z zajęciem go przez Armię Czerwoną 30 stycznia 1945 roku. Polską historię miasta rozpoczęli budować wągrowczanie…
Podróż w węglarce
Zaczęło się od kolejarzy, którym wojskowa administracja zleciła przywrócenie połączeń kolejowych na linii Wągrowiec-Krzyż-Landsberg-Kustrin, Przybyli oni do Landsbergu 17 lutego 1945 roku. Po kolejarzach do miasta nad Wartą wyruszyła pierwsza grupa osadników z grodu nad Nielbą. 27 marca 1945 grupa 42 osób odbyła podróż w węglarce podczepionej za lokomotywą. Wśród nich był Florian Kroenke, który został starostą gorzowskim. Kolejna grupa wągrowczan do Gorzowa przybyła w kwietniu. Przewodził jej Leon Kruszona, któremu powierzono funkcję zastępcy burmistrza.
Kluczowa rola wągrowczan
W pierwszych latach po wojnie wągrowczanie odegrali kluczową rolę w organizacji życia miasta, a trzeba było w skomplikowanej, powojennej rzeczywistości tworzyć nie tylko miejscową administrację, ale także szkolnictwo, handel, usługi, uruchamiać przedsiębiorstwa.
Gorzowska wystawa
O pierwszych powojennych latach Gorzowa Wielkopolskiego traktuje wystawa w Galerii MDK, przygotowana przez Muzeum Lubuskie, a otwarta w piątek, 27 lutego 2026 roku. Przed wernisażem odbyło się spotkanie z autorką książki o różnych aspektach zasiedlania tzw. „Ziem Odzyskanych” prof. Karoliną Ćwiek-Rogalską.
Partnerstwo z Gorzowem
Powojenny, wągrowiecki epizod w dziejach Gorzowa to doskonała podstawa do partnerstwa pomiędzy obydwoma miastami, o czym doskonale wiedzą nad Wełną i Wartą… Zanosi się więc na bliższą współpracę
Fot. Waldemar Kaiser